Manuchehr Esmaili


manouchehr esmaily

Dubbing ...

Good thing he never became an actor...In a religious and traditional society, it is hard to believe that there is something called art, cinema, and culture,and in fact it does not exist. In such an environment, the field of dubbing can be a different activity, so that the value of a Doubler seems to be more than dozens of actors.A field that also affects the improvement of social culture. For this reason The work of some doublers is similar to the work of book translators.there are many activists and lasting names in the field of dubbing movies.Esmaili was engaged in the field of film voice acting for about 60 years. He spoke in place of famous classical actors and on many films. Nicknames such as the man of a thousand voices and dubbing prodigy are used about him.He could speak for several actors in a movie and this was a special talent. 


resume,

Nationality:Kurdish,kermanshah province

Acting as a voiceover and announcer in more than 1,500 works.

Senior dubbing management of more than 200 movies and TV shows, TV series and radio programs.

Lecturer of speaking techniques and dubbing management.

Among his lasting dubbing roles, the following can be mentioned,



voice of some characters,

Paul Scofield

Nikolai Cherkasov

Henry Fonda

Gregory Peck

James Cagney

Spencer Tracy

Sidney Poitier

George Peppard

Lino Ventura

Anthony Quinn

Pierre Brasseur

James Stewart

Marcello Mastroianni

Richard Widmark

Dirk bogarde

Humphrey Bogart

William Holden

Walter Matthau

Rod Steiger 

Alec Guinness

Charlton Heston

Peter Falk

Burt Lancaster

Maksim Munzuk

Yul Brynner

Jean Gabin

Sean Connery

Steve McQueen

Jüri Järvet

Francis Sinatra

Laurence Olivier

Kirk Douglas

Lee J. Cobb

Montgomery Clift

Joseph Cotten

Lee Marvin

Marlon Brando

Maurice Chevalier

James Mason

Charles Boyer

Yves Montand




a number of other works,the field of dubbing management,

(1,370)(1,360)(1,350)(1,340)

1 -  Panje dar xāk (1,376) 

2 -  Herfe‌-ye ey (1,375) 

3 -  Yek šab, yek qaribe (1,373) 

4 -  Ayyub-e payāmbar (1,372) 

5 -  Hamāse‌-ye majnun (1,371) 

6 -  Zir āsmān (1,371) 

7 -  Šo’le‌-ye hāye xašm (1,371) 

8 -  Naxlestān-e tešne (1,368) 

9 -  Dar jostoju-ye qahremān (1,367) 

10 -  Arusi-ye xubān (1,367) 

11 -  Bohrān (1,366) 

12 -  Parastār šab (1,366) 

13 -  Šekār (1,366) 

14 -  Mokāfāt (1,366) 

15 -  Harās (1,366) 

16 -  Tirbārān (1,365) 

17 -  Telesm (1,365) 

18 -  Gozargāh (1,365) 

19 -  naxoda xorshid (1,365) 

20 -  بای sikl-e rān (1,364) 

21 -  Bāykot (1,364) 

22 -  Bahār (1,364) 

23 -  Pištāzān-e fath (1,363) 

24 -  Tārāj (1,363) 

25 -  Tofangdār (1,362) 

26 -  Sardār jangal (1,362) 

27 -  Senātor (1,362) 

28 -  Šilāt (1,362) 

29 -  Obur az meydān-e min (1,362) 

30 -  Mirzā kucak-e Xān (1,362) 

31 -  Safir (1,361) 

32 -  Kilumetr-e panj (1,361) 

33 -  Ašbāh (1,360) 

34 -  Fasl-e xun (1,360) 

35 -  Mowj-e tufān (1,359) 

36 -  Jang-e athar (1,358) 

37 -  Maryam-o Māni (1,357) 

38 -  In goruh mahkumin (1,356) 

39 -  Jom’e (1,356) 

40 -  Tuti (1,356) 

41 -  Kuse‌-ye jonub (1,356) 

42 -  Hamrāhān (1,356) 

43 -  Yeki xošsedā yeki xošdast (1,356) 

44 -  Šām-e āxar-e (1,355) 

45 -  Antar-o mantar (1,355) 

46 -  Qazal (1,355) 

47 -  Mirās (1,355) 

48 -  Bābā xāldār (1,354) 

49 -  Fāsele (1,354) 

50 -  In dast kaje (1,353) 

51 -  Torkaman (1,353) 

52 -  Gol-e pori-ye jun (1,353) 

53 -  Maslax (1,353) 

54 -  Mir-am bābā bexaram (1,353) 

55 -  Akbar-e dilmāj (1,352) 

56 -  Tangnā (1,352) 

57 -  Mahbub-e bacce hā (1,352) 

58 -  Bābā nān dād (1,351) 

59 -  Hosn-e siyāh (1,351) 

60 -  Xāstgār (1,351) 

61 -  Qaribe (1,351) 

62 -  Fāteh-e del‌hā (1,351) 

63 -  Mard-e ejārei (1,351) 

64 -  Rašid (1,350) 

65 -  Rezā celcele (1,350) 

66 -  Hosn-e kacal (1,349) 

67 -  Mard-o nāmard (1,345) 

68 -  Zarbat (1,343) 

69 -  Jādde‌-ye marg (1,342) 

70 -  Zamin-e talx (1,341)



Āqāz-e fa’āliyat-e honari bā teātr
Avvalin alāqe‌-ye man teātr bud, ān zamān-e teātr-e jāygāh-e mohkam-i dāšt-o kār-e omum kasān-i ke alāqemand be sinamā bud-and, az teātr šoru’ šode bud. In herfe dar madāres, dabirestān‌hā-vo dānešsarāhā besyār jā oftāde bud-o alāqemandān rā dur xod-aš jam’ mi‌kard. Sinamā-ye ān mowqe-e matlub-e hame nabud-o xeyli tul kešid tā zamine barā-ye vorud xeyli az afrād be sinamā farāham šod. Teātr ham cand daste bud, teātr "ruhowzi", "xānevādegi"-o teātrhā-ye sangin.
Tajrobe‌-ye teātri-ye man taqriban be dowrān dabirestān bar mi‌gardad ke hicvaqt ham be towr-e herfei-ye edāme‌-ye peydā nakard. Man be hamrāh-e Behruz-e Vosuqi ke hamkelās bud-im-o cand nafar digar namāyeš tarjomei gir āvardim-o be ruy sahne bordim-o dar edāme ham ejrāhā-yi rā dar do sāns barā-ye xānevāde‌hā ke az taraf-e vezārat-e farhang da’vat mi‌šodand, dar dabirestān "Šahnāz"-o tālār "Ferdowsi" dāštim. Omde kārhā-ye ān rā ham šaxsi-ye benām-e "Mohammad soxansanj" anjām mi‌dād.






Moxālefat-e pedar bā fa’āliyat-e honari 
Sāl-e 1,336 bud ke be dalile alāqe be kār-e honari-ye tarketahsil kardam. Pedar-am dar ān zamān barā-ye nasb-e zarih-e hazrat-e Zeynab (sin) āzem Suriye bud. Pedar-am ādam besyār mazhabi bud-o be dun-e hic qeyd-o šarti bā fa’āliyat-e honari-ye man moxālefat dāšt. Zamāni ham ke u az Suriye bargašt-e digar az ānhā jodā šode bud-am-o bā mādarbozorg-am zendegi mi‌kardam. Ba’d az raftan-e pedar-am, āqā-ye "Mohammad-e soxansanj" bā man tamās gereft-o goft: "makāni be nām "āžāns-e honarpišegān" ruberu-ye sefārat-e Engelis dorost šode-ast"-o man ham 23 Tumān-i rā ke madrese barā-ye varzeš az mā gerefte bud, pas gereftam-o be ānjā raftam-o sabtenām kardam tā be in vasile vāred kār-e teātr-o sinamā bešavam.
Bā hozur-e pedar-am hargez forsat nadāštam ke eddeā-ye in rā dāšte bāšam ke vāred in kār bešavam. U hammānand-e har pedari az in mowzu’ harās dāšt ke man monharef šavam, ya’ni tasavvor-aš in bud ke in rāh-e xub-i nist. Mā dar "Salsabil" xiyābān-e Kārun, zendegi mi‌kardim, ruberu-ye kuce‌-ye mā sinamā bud-o hargez man rā barā-ye xarid-e ānjā nemi‌ferestādand-o hattā az ānjā obur ham nemi‌kardim, mi‌goftand: "ānjā mahall-e obur šayātin-ast" mā ham mi‌paziroftim ke ādam‌hā-yi ke az ānjā obur mi‌konand ādam‌hā-ye xub-i nistand. Ammā dar vāqe’ ingune nabud, šāyad ān fard manzel-aš ānjā bud yā neh hamintowr-i az ānjā obur mi‌kard, mesl-e alān ke mardom az jelo-ye sinamā obur mi‌konand, in hāl-o ruz-e ān sanavāt bud, mā bezahmat tavānestim xod-emān rā tabrae konim.



Madrese‌-ye eslāmi-yo qāri-ye Qor’ān
Ān mowqe‌hā kas-i be kas-i nemi‌goft: "sedā-yat xub-ast". Be nazar-am xod fard mi‌fahmad ke sedā-yaš xub-ast, jā-yaš kojā-st-o hālā tā parvareš-e peydā konad ke bahs-e digar-i-st.
Man zamāni be xāter-e inke qār-i Qor’ān bud-am tahsin šodam. Dar madrese‌-ye eslāmi dars mi‌xānad-am va har ruz-e hašt sobh pošt mikrofon mi‌raftam-o 10 daqiqe Qor’ān mi‌xānad-am. Pedar-am ān zamān az hame qāri‌hā-ye Irān bālātar bud. Pedar-am zamān-i ke zendeyād sobhi zende bud, cand bār be rādiyo da’vat šod-o dar Makke dar Masjedolharām azān-o Qor’ān xānde bud-o in talāvat-aš mowred-e ta’yid qarār gerefte bud.
Lahje, lahn, adā-ye sarf-o nahv-e u-vo talaffoz-aš-o mafāhim-i ke dar Qor’ān hast, dar mā ham be tariq-e avvalan mohraz šod. Barādar-am Fereydun ke do sāl az man kucak‌tar-o man, sedā-yemān dar qarāat-e Qor’ān-e xub bude-vo hast.

Mosāfer-e jāmānde az Itāliyā
Dar sāl-e 36 bā xāndan-e yek āgahi dar ruznāme‌-ye motevajjeh šodam, moassese‌-i be nām "Dāryuš film" barā-ye dublāž dar Itāliyā emtehān mi‌girad-o yek mard-o panj zan rā pazireš mi‌konad. Dar ān dowre‌-ye hic šenāxti az kār duble nadāštam. Yeki az dustān tarqib kard be ānjā beravam. Bā dust-am be ānjā ke dar xiyābān-e nāder-i vāqe’ šode bud, raftim. Ammā sāat-e emtehān be ba’dazzohr-e mowkul šode bud. Ba’dazzohr ke man raftam dust-am nayāmad. Bāq-e mamlov az doxtar-o pesar bud-o šāyad bālā-ye hezār nafar be ānjā āmade bud-and ke test bedehand-o man āxarin nafari-ye bud-am ke raftam-o az hādese‌-ye ruzgār-e āxarin nafari-ye ham bud-am ke emtehān dādam.
Dar ānjā, "Aleks aghababian" sāheb "Dāryuš film" ke dar Itāliyā ham film‌hā rā be hamin nām duble mi‌kard, be hamrāh-e yek āmrikāyi az alāqemandān test mi‌gereftand-o dar nahāyat-e bande entexāb šodam. Fardā-yaš mādar-am rā bordam-o u rezāyat dād tā be Itāliyā beravam. Qarār šod ke ruzi 60 lire ke be pul-e mā 7 Tumān mi‌šod begiram. Ammā dar nahāyat be dalāyel-i ke maqādir-i az ān bar xod-am rowšan bud-o maqādir-i rowšan nabud az in safar jā māndam.
Fahime‌-ye rāstkār, Manucehr-e zamāni-yo xānomi be esm-e Nāhid ke hamsar-e āqā-ye zamāni bud, az avvalin kasān-i bud-and ke barā-ye kār-e duble be Itāliyā raftand. Dar sāl-e 1,338 dobāre az man barā-ye Itāliyā bā qarārdādi šāyad deh‌hā barābar-e ānce ke dar ruz-e avval nevešte bud-im-o mādar-am emzā karde bud da’vat kardand, ammā dustān-am be xāter-e inke duble‌-ye digar dar Irān pā gerefte bud nagozāštand beravam. Albate dar in fāsele‌-ye xeyli‌hā-ye digar raftand-o dobāre bar gaštand-o kam-kam kār-e duble dar Itāliyā sarf nemi‌kard con māliyāt rā bar film‌hā-yi ke dar xārej duble mi‌šod, ezāfe kardand-o in bāes šod duble dar Itāliyā az rownaq-e biyāftad. Darhamān sāl-e mojaddadan dars-am rā ham edāme dādam-o bā moškelāt-i ke piš ru bud, sāl-e 40 diplom gereftam.



Dar avvalin kār bejā-ye yek akkās sohbat kardam ke hicvaqt-e u rā nadidam
Āqā-ye zamāni yek film-e farānsavi rā duble kard-o az man ham be onvane kas-i ke dar film‌hā "siyāh laškar"-ast-o zemnan bāyad bā in kār āšnā bešavad barā-ye avalin bar estefāde kard. Dar ān film-e zendeyād Zandi, fahimeye rāstkār, āqā-ye zandi nejad, Heydar-e Sāremi, āqā-yemān-i, āqā-ye bannāyi, mansur-e matin-o iraj-e dustdār be onvān-e dublor hozur dāštand. Dar avvalin kār-am ke hargez ekrān našod-o agar ham šod man ān rā nadidam, bejā-ye yek akkās sohbat kardam ke xod-am u rā nemi‌didam-aš. Aslan in kār rā nemi‌šenāxtam-o kam-kam bā ān āšnā šodam. Man sohbat‌hā-ye yek akkāsi rā ke do jomle dāšt mi‌goftam-o marhum iraj-e dustdār be pošt-am mi‌zad ke diyālog rā beguyam-o dar zamān-e namāyeš-e ān film, con cāhār tā akkās dar ān bud-and, motevajjeh nemi‌šodam kodām-ešān man hastam.
Xiyābān-e bahār ruberu-ye bimārestān "šahrbāni" estodiyoyi bud ke barā-ye avalin bar dar ān estodiyo kār kardam. Estodiyo-ye digar-i ham dar kuce‌-ye teātr-e Ferdowsi be nām "dey si āy" bud ke yek āmrikāyi be nām "mester naymen" dar ānjā kārhā-ye fanni rā anjām mi‌dād. Bande az sāl-e 36 naqš‌hā-ye kutāh-o naqš-e dovvom-o sevvom rā mi‌goftam. Dar sāl-e 38-o 39 ke dabirestān mi‌raftam, joz avvalin film‌hā-yi ke harf zadam "okey krol" bude ke bā āqā-ye "ataolalah kāmel-i" kār kardam. Išān qabl az man fa’āl bud-and. Dar estodiyo-ye sāntrāl dar meydān-e 24 esfand kenār sinamā-ye "sāntrāl", sālon-e bozorg-i bud ke kār-e duble dar ānjā anjām šod. Qabl az inke man vāred in kār šavam film‌hā-ye "Norman vizdom" dar ānjā duble mi‌šod. Siyāmak-e Yāsemi, Manucehr-e zamāni, Abbās-e Xosrowān-i-yo marhum Zarand-i kār mi‌kardand-o xeyli‌hā-ye digar ke man nemi‌šenāsam-ešān yā alān nistand, mesl-e Hušang-e behešti, Taqi-ye Zohuri, Nāser-e malekmotii, sārang, mohtašam, žāle‌-ye olov-o ...Ke be onvān-e pāyegozārān-e duble Irān mi‌tavān az in azizān nām bord.



Bā modiriyat-e Kasmāyi dar "darvāze‌hā-ye Pāris" naqš-e avval šodam
Ba’d az dosāl ke naqš‌hā-ye kutāh rā mi‌goftam, dar film "darvāze‌hā-ye Pāris" be modiriyat-e dublāž-e Ali-ye Kasmāyi ke komak-e ziyādi be man kard, naqš-e avval rā goftam. Ān zamān mojaddadan barā-ye tahsil be dabirestān mi‌raftam. In film dar vāqe’ fathe bab bud-o mesl-e bomb sedā kard-o hamān zamān "Parviz-e davāyi" naqdi rāje’ be duble‌-ye in film dar majalle Ferdowsi nevešt-o dar kār-e man-o sedā-yam jost-o juy-ye ajibi dāštand ke xod-am motevajjeh-e ān nabudam. Matlab besyār jāleb-i bud ke az pošt-e telefon barā-ye man xāndand,  xod-am ān majalle rā peydā nakardam.
Bed-in tartib yek seri došman peydā kardam, vali kār-e xub-e rāh-e xod-aš rā peydā mi‌konad-o jelo mi‌ravad. "Darvāze‌hā-ye Pāris" yeki az kārhā-ye šāxes-e man bud. Ba’d az in film ham "qāyeqrānān-e Volgā" rā kār kardam-o "bon-e hur" dar sāl-e 41 owj kār-am bud.

Āqāz-e duble dar Irān
Duble dar Irān bā film‌hā-ye arabi-yo torki-yo dar barx-i mavāred "hendi" šoru’ šod, ba’d hendi‌hā in kār rā gostareš dādand-o film‌hā-ye bištar-i vāred kardand, mesl-e alān ke ham benzin-ast-o ham gāz-e dogāne‌-ye suz; ān zamān ham film-e duble-vo hamzabān-e asli bud, be hamin dalil-e tabliq-e film‌hā be zabān-e širin-e fārsi hamiše jazzāb bud-o har kas be zowq-o šowq-e xod-aš ān rā mi‌goft. Agar film‌hā-ye duble esteqbāl nemi‌šod hargez kār-e duble davām peydā nemi‌kard. Film‌hā movaffaq bud-o bar ruy-ye ānhā besyār deqqat mi‌šod.
Dar ebtedā bā sistem "optik" kār mi‌šod, ba’dhā "magnet" pišāmad. Hamān āqā-ye āmrikāyi dar "Dāryuš film" an ra pāyerizi kard ke pāšidani baqal-e film yā navār bā maxārej-e kamtar bāšad, ‌ qabl az ān bā navār-e zabt-e simi ke reyl‌hā bā sim‌hā-ye nāzok ke sedāhā ruy ānhā zabt mi‌šod, kār anjām šod, kam-kam raft jelo tā be jā-yi resid ke "magnet" hākem šod-o gostareš-e peydā kard. Benodrat dar sāle‌i-ye nazdik 40 film-i rā qeyr duble mi‌didim, agar ham bud be xāter-e eddeā-ye ānhā bud ke edde‌-ye xāss-i mi‌xāhand film rā be zabān-e asli bebinand, ba’d be sinamā ke mi‌raftim biš‌tar radif‌hā xāli bud, mi‌goftim "pas in moštāqān kojā hastand ke mi‌xāhand film rā be zabān-e asli bebinand!?" Dar hāl-i ke rowšanfekrān xeyli ajul bud-and ammā kasān-i ham mesl-e Parviz davāyi bud-and ke az in kār bejā-vo dorost naqd-o ham defā’ mi‌kardand.
zamani ke film‌hā-ye xāreji duble mi‌šod, film‌hā-ye irāni zaminxorde bud-o kāri anjām nemi‌šod. Dar sāl-e šāyad 15 tā film-e ham sāxte nemi‌šod. Be e’terāf-e xod-ešān yeki az avāmel-i ke komak kard, film‌hā dobāre pā begirad hamin afrād-i bud-and ke film‌hā-ye xāreji rā duble mi‌kardand-o in sedāhā kam-kam raft be guš mardom resid va in sedāhā rā eynan ruy personāžhā-yi ke dar film‌hā da’vat mi‌šodand-o bāzi mi‌kardand montaqel kardand. Az marhum Fardin tā hamin āqā-ye malekmotii-yo te’dādi az hamin dublorhā mesl-e āqā-ye Behruz Vosuqi bud-and ke vāred sinamā šodand-o matrah šodand.



Tip-e mašhur "piter falk"
Entexāb-e tip bā modir dublāž-ast. U-st ke kāri rā ke dar hāl towfiq-ast tašviq mi‌konad-o kāri rā ke dar hāl-e adam towfiq-ast, nahy mi‌konad. Ammā ba’z-i az tip‌hā bāztābeš-e fowq tasavvor bud, mesl-e tip-e ma’ruf "piter falk" ke avvalin bār dar sāl-e 43 dar film "mo’jeze‌-ye sib" be modiriyat-e dublāž-e marhum Zarand-i estefāde šod. Nosxe‌-ye asli-ye film rā ke didam goftam kār rā ta’til konid-o yek ruz be man vaqt bedehid. Tamām ruz rā piyāde to-ye gārāžhā-vo qahvexāne‌hā-ye pāyin šahr raftam-o har tekke‌-i az naqš rā az jā-yi gereftam-o ba’d ke diyālog avval rā dar estodiyo goftam hame ta’rif-o tamjid kardand. In tip ba’dhā bejā-ye beyk imanverdi ham dar film‌hā-ye irāni estefāde šod-o mowred-e eqbāl mardom bud-o az in sedā xoš-ešān mi‌āmad. Sedā raft ruy in kārākter-o savār-aš šod-o bā ham mi‌raftand jelo, guyande‌hā-ye "beyk" xeyli moteqayyer-o motenavve’ bud-and vali bā ān tip-e bištarin naqš rā dāšt-o be hamin dalil-e movaffaq bud.

Sohbat bejā-ye "Āntoni kuyin", "Geriguri pok"-o ...
Honarpiše‌hā-ye matrah-e ziyādi bud-and ke man be tore sābet jā-yešān harf mi‌zadam, afrād-i con "Āntoni kuyin", "Geriguri pok", "charleton heston", "lārens oliviyeh", "marchelo masteriani", "Sidni Poātiye", "rād stayger", "Farānak-e sinatra", "iyo montan", "Viliyām holden"-o az irāni‌hā ham Behruz-e Vosuqi-yo beyk imanverdi  bud-and ke dar aksar film‌hā-yešān man sohbat karde-am. Albate gāh-i owqāt ham bude ke nemi‌tavānestam kār konam-o yā sar-e masāel-e māli be tavāfoq naresidim be har hāl bāyad dar in kār hamāhang bāšim, esteres barā-ye in kār monāseb nist-o mohit-e kār tā hamāhang-o šādāb nabāšad kār-e dorost piš nemi‌ravad.
Dar sāl-e43 yā 44 bud ke "Viliyām holden" be da’vat "Axavān" be estodiyo "mulan rož" āmade bud-and-o bā didan-e duble film‌hā-yešān xeyli xoš-ešān āmade bud, fars-at-and donbāl-e man ke išān dārand film mi‌binand, biyāyid, goftam: "man alān to sandikā hastam-o xeyli gereftār-am išān agar hastand, ba’dan biyāyam" xeyli beheshan barxord. Goftand: "āqā-ye "Viliyām holden" hastand. Man goftam: xub man ham Esmāili hastam."
Yekbār ham "geryguri pek" dar sāl-e 56 barā-ye jašnvāre "boz bāldār" be Irān āmade bud-and ke "Jamšid-e Šeybāni" sahne rā jowr kardand ke man bā išān aks begiram. Ba’d ham ma-rā piš "ser givanda chok" bord tā "greguri pok" be hotel Vanak āmad-o akkās‌hā ham rixtand-o nazdik be 50 tā honarpiše‌-ye irāni be dur-aš jam’ šodand-o dar nahāyat-e nowbat be man naresid. "gereguri pak" bā hālat-e asabāniyyat az hotel birun zad-o negāh-e capi ham be "ser givanda chok" andāxt. In mowqeiyat-i bud ke mi‌xāstam aks begirim, ammā našod. Vali bā āqā-ye ser givanda chok" aks gereftim ke dar majalle‌-ye javānān ham cāp šod-o goftogu-yi ham bā ham dāštim.



Ba’d az enqelāb-o da’vat barā-ye duble‌-ye film‌hā-ye arabi
Az sāl-e 57 tā sāl-e 66 ejāze kār nadāštam ke in bištar be xāter-e duble film‌hā-ye irāni bud. Sāl-e 66 tavassot Mohsen-e Maxmalbāf be howze‌-ye honari-ye da’vat be kār šodam tā film‌hā-yešān rā be arabi duble konam.
Man be zabān-e arabi mosallat nistam ammā tāhaddi bā ān āšnā hastam. Hodud 30 nafar az dustān-e arāqi, lobnāni, mesri-yo sudāni rā ke ba’z-i‌hā-yešān ham dar rādiyo borunmarzi kār mi‌kardand rā jam’-o tarbiyat kardam-o kār-emān rā az film‌hā-ye 16milimetr-i mesl "marg-e digar-i" āqāz kardim-o tā film‌hā-yi mesl-e "bāykot" edāme dādim.

Mardom barā-ye sedā be sinamā mi‌raftand
Gāh-i ettefāqoftāde bud ke kāri rā anjām mi‌dādim ba’d az ān fard-e digar-i ān rā anjām mi‌dād yā edāme mi‌dād-o mowred-e eqbāl qarār gerefte-vo test mi‌xorad; hamcon kār-e zendeyād "Zarand-i" ruy "normnoyzdom" faqat u bud ke mi‌tavānest in kār rā jazzāb konad-o har kas-i qeyr az u dast be in kār mi‌zad, faqat ān kār rā bā sar zamin mi‌zad-o kas-i az ān esteqbāl nemi‌kard. Hattā film‌hā-yi ke dar Itāliyā kār mi‌šod agar jāy "Ālberto surli" marhum saršār harf nemi‌zad, mā ham ke guyande‌-ye in kār bud-im zudtar az hame motevajjeh mi‌šodim-o mi‌didim, dar hali he film‌hā-ye itāliyāyi-ye mamlov az jam’iyat mi‌šod ammā az in film‌hā esteqbāl nemi‌šod-o mardom engār beham xabar mi‌dādand ke ān sedā, sedā-ye hamišegi nist. Dar vāqe’ mardom barā-ye sedā mi‌raftand-o dorost ham bud. Naxordan-e sedā-vo dar nayāvardan-e naqš mas’ale‌-i-st ke hanuz ham mardom be ān e’terāz mi‌konand-o ān rā be zabān mi‌āvarand.



Be donbāl-e naqš dar "rey", "Šāh’abdol’azim"-o...-o.
Man barā-ye cand naqš "bekr" ke nemi‌šenāxtam mi‌raftam-o dar xiyābān mi‌gaštam az baqqāli-yo nānvāyi-yo forušgāh "bongāh"-o otobus-e donbāl cehre‌hā-yi bud-am ke qarār bud jā-yešān harf bezanam. Yeki rā dar "xiyābān-e rey"-o digar-i rā dar "Šāh’abdol’azim" gir āvardam-o yeki digar rā dar qabrestān-e peydā kardam, yeki rā dar nānvāyi, yeki rā dar dālān‌hā-yi ke otobus‌hā mi‌raftand, mosāfer savār mi‌kardand. Be har hāl-e baxš-e a’zam-e in ādam‌hā-vo kārākterhā rā be towr-e eyni az xod jāmee‌-ye peydā kardam-o agar rāzi nemi‌šodam, nemi‌raftam. Masalan "chi cho" yeki az ānhā-st, in naqš rā man hamintor"holu boro to galu" nanešastam-o beguyam. Qarār bud dar in film-e marhum Moqbeli harf bezanad ke našod, vaqt-i ke ma-rā barā-ye in kār da’vat kardand-o film rā negāh kardam, goftam: kār rā ta’til konid. Raftam gaštam dar yek nānvāyi sangaki šāter-i rā peydā kardam, dorost qad-o qavāre‌-aš hamin bud, cand kalame bā u harf zadam, sedā-yaš rā zabt kardam didam in sedā māl u-st gozāštam, ruyeš-o movaffaq ham šod. Dar mowred "piter falk"-o baqiye ham hamintowr-i pišraft.



Sohbat-e kardan-e jā-ye cand šaxsiyat dar yek film
Sohbat-e kardan-e jā-ye cand šaxsiyat dar yek film barā-ye avalin bar dar sāl-e 41 dar duble film "fāni" be modiriyat-e dublāž-e Mohammad-e Ali-ye Zarand-i ettefāq oftād-o išān tašxis dāde bud ke in film personāž-aš ziyād-ast-o az man xāst jā-ye do šaxsiyat sohbat konam, ke har do rā ham ru dar ruy-ye ham goftam. Digarān ham xod-ešān rā test zadand ke ba’z-i‌hā movaffaq-o ba’zi ham nāmovaffaq bud-and. Aslan inke dar yek film-e jā-ye cand nafar sohbat koni, hicvaqt te’dād-e šaxsiyat‌hā mošaxxas nist-o tāblo-ye ist-i vojud nadārad.
Cand-i piš yeki az dustān ke man xeyli be išān alāqemand hastam goft: "man ce kār konam?" Goftam: "bāyad boro-ye pošt naqš, barā-ye in naqš bāyad be kālbod-aš beruye-o tamām ehsās-aš rā bāyad begiri ān mowqe-e to rā be jelo mi‌barad, ya’ni ān ādam rā bāyad bešenāsi, agar šenāxti, sedā be madad-e to mi‌āyad-o erteāš‌hā-ye to rā komak mi‌konad. Vali agar našenāsi hamān mi‌šavad ke dar ān film‌hā šod." Mā dar vahle‌-ye avval az xod honarpiše komak mi‌girim, az u dur nemi‌šavim, yeklahze nabāyad az u dur šod.
Agar farz konid dar yek film-e man cand tā naqš goftam, har jā āzār didid bedānid man guyande‌-ye movaffaq-i nabudam. Kas-i ke jā-ye naqš harf zade, bāyad ān naqš‌hā šomā rā rāhat tā entehā-ye dāstān bā xod-aš bebarad, neh mozāhemat-i towlid konad ke havāss-etān rā part konad-o nah inke bebinad u bāzi-ye digar-i dārad-o ciz-e digar-i mi‌guyad-o kalām bā u hamāhang nist. Man tamām ta’kid-am ruy hes kārākter-ast faqat hes, joz hess-e ciz-i digar-i hākem nist-o hame‌-aš hes-ast.
Hajm-e sedā-ye xub, moasser-ast-o bārhā šode naqši ke be man pišnahād mi‌šavad rā qabul nakardam, con didam āzār mi‌binam. Avval xod-am, bāyad xod-am rā betarāšam tā qāede‌-ye kār dar biyāyad. Ba’d-aš ke ān dar biyāyad, mi‌binim xod-am farsude mi‌šavam be xāter-e hamin, in kār rā anjām nemi‌deham.



Ahammiyat-e tamrin
Dowre‌-ye mā hickas beejbār, kas-i rā vādār be anjām-e kāri nemi‌kard, ya’ni bāyad avval bā xod-at sādeq mi‌budi-yo bāši. Masalan naqši jelo-ye ro’yat gozāšte-and bāyad tamrin koni. Farz konid, piš man "Mahin-e Moāvenzāde", ān taraf ham "Ali-ye tābeš" ān taraf ham marhum mohtašam dar hāl-e naqš goftan hastand, man ham yeksafhe dāram, man az tars inke az cešm-e inhā nayāftam vaqt-i ānhā mi‌goftand, barā-ye zabt āmāde‌-and-o man ham be dun-e inke āmāde bāšam, beguyam: āmāde‌-am. Dorost nabud-o man hicvaqt in kār rā nemi‌kardam. Mi‌goftam: man be 3 dur-e tamrin niyāz dāram-o hame kasān-i ke film rā duble mi‌kardand, dark-e in mowzu’ rā dāštand-o in forsat rā mi‌dādand.
Ali-ye Kasmāyi bejā-ye ijād-e sor’at dar kār, zamine‌-ye dark rā farāham mi‌kard, ya’ni be guyande mi‌goft: "tā nafahmidi, bixodi nagu, hic emtiyāzi barā-ye to nadārad ke beguyi man 3 bār-e film rā dide-am, ama ham zabt mi‌konim, in kār be dalil inke mekāniki-st, arzeši nadārad. Har kas-i az birun ham biyāyad 4 bār-e film rā bebinad, mi‌fahmad vali sarmāye‌-ye lāzem rā nadārad. Mā ān ciz-i rā mi‌xāhim xarj konim, hamcon šotor do kuhān‌hā-ye ke jā-yi oftāde-ast-o bāyad az zaxire‌-aš masraf konad."

Mā in kār rā bā ma’refat yād gereftim
Mā in kār rā bā ma’refat yād gereftim. Emruz sistem-e kār avaz šode, hame javānān-i ke dar in kār hastand mi‌šenāsim, ba’z-i‌hā xeyli xub hastand, ba’z-i‌hā xub‌-and vali bieste’dād-and, ba’z-i‌hā vaqih hastand, ya’ni mā negarān hastim ke inhā masāel-e bad-e in kār rā begirand, bel’axare har kāri noqāt-e za’f-i ham dārad; hame ciz ke noqāt-e mosbat nist. Kas-i ke vāred in kār mi‌šavad bāyad az har jahat-e monsef bāšad. Avval-aš negāh konad ke dar ce šarāyeti zendegi mi‌konand-o bā ce šarāyeti be injā reside-ast. Az in be ba’d ham bā hamān ehtiyāt bāyad jelo biyāyad, masalan farz befarmāyid man 50 sāl-ast ke dar in kār hastam, inhā pecpec mi‌konand-o mi‌guyand: "inhā fosil šodand" emruz barā-ye dar āvardan yek tekke fosil-e kas-i sāl‌hā omr-aš rā mi‌gozārad, tahsil mi‌konad āxar ham ciz-i gir-aš nemi‌āyad. To be hamin rāhati mi‌guyi inhā fosil hastand? Inhā xatarāt-i hastand ke ham barā-ye xod-ešān-o ham senfi ke vāred ān mi‌šavand vojud dārad, hālā ce in senf-o ce senf-e digar-i bexosus-e in senfi ke hame‌-aš ma’refat-ast.
In kār rā mā bā ma’refat yād gereftim. Ma’refat bāyad bāšad-o bā ma’refat ham bāyad be digarān ān rā tahvil bedehim. Moteassefāne ba’z-i‌hā intor nistand-o ādam rā delsard mi‌konand, ye meqdār-i ham šarāyet-e bāes-e ān šode-ast, ba’z-i dastgāh‌hā inhā rā sedā mi‌konand mi‌guyad mā be šomā meydān mi‌dehim kār konid vali dar avaz xabar biyāvarid be mā beguyid: "masalan folān-i emruz bā cāyi‌-yaš cand tā qand xord"-o inhā ham motevajjeh nistand ke āmadand kodām kār rā yād begirand-o ān kāri ke sefāreš šode ma’nā-vo dars-e digar-i dārad-o tā biyāyad be xod-aš bejonbad az do taraf-e bedehkār šode-vo nemi‌tavānad movaffaq amal konad. Ham bon-e kārgari rā gerefte, ham morq-o polow rā xorde-ast.
Moteassefāne hamantor ke ba’z-i az ānhā ādam‌hā-ye besyār šarif-i hastand, ba’z-i ham heysiyat-e in kār rā be xatar mi‌andāzand. Albate dar in kār sedāhā-ye xub ziyād dārim, vali kas-i ke pošt-aš sarmāyegozāri bāšad kam-ast, dar halike in mowzu’ besyār mohem-ast.



Sor’at-e bātel be duble dāde-and
Emruz yek meqdār be duble‌-ye sor’at-e bātel dāde-and. Yeki az dalāyel-e oft duble mi‌tavānad sor’at-e ezāfe šode be kār bāšad, be har hāl-e har kāri motevalli-ye xub-o delsuz mi‌xāhad, ān motevalli ke xod-aš ehsās mi‌konad be dard-e in kār nemi‌xorad-o barā-ye in kār kārsāz nist, bāyad be hamān andāze ham šojāat dāšte bāšad-o kenār beravad-o šaxs-e digar-i rā jāygozin bekonad. Ān zamān-e rāh-e nejāt barā-ye har kari hast.
Meqdār-i ham doruq-o daqal be in kār ezāfe karde-and, banā bar in kār-e motevalli bā ensāf-o dorost-i nadārad. Dar diyālog dast mi‌barand, alanan tahrif mi‌konand-o agar beguyi amānatdāri rišxand-at mi‌konand. Nemi‌dānam inhā āqebat farhang-e in mamlekat rā kojā mi‌xāhand bebarand!? Man nemi‌dānam bexosus dar televiziyon ke aslan yek nafar ādam masoul barā-ye in kār nist.
Film xaridāri mi‌šavad mi‌āyad injā-vo berāhati dar kār dast borde mi‌šavad, xod šomā dust dārid dar divān "hāfez " dast bebarand, mā az donyā tavaqqo’ amānatdāri dārim, vali xod-emān amānatdār nistam. Xeyli ham ke harf bezani mi‌guyand: be televiziyon rāh-aš nadehid. Agar yadetun bāšad sohbat kardim-o sanad āvardim ke be dād-e in kār beresid, nagozārid ašxās zir in masāel-e xod-ešān rā penhān konand mā masoul hastim. Inhā avval ehānat mostaqim be mās-at.


Film "binavāyān" Cārlz Dikenz ke dar hame xāne‌hā mowjud-ast-o hame mi‌dānand az yek tefl-e nāmašru’ šoru’ mi‌šavad, hālā šomā in seriyāl rā xāhid did ke in bacce pedar-e mašru’ dārad man be hamin dalil kār nakardam. Bā in vaz’iyyat pas taklif-e zerāfat‌hā-ye in kār ce mi‌šavad? Yā film-e xāreji naxarid yā agar mi‌xarid, begozārid ādam-e xod-aš kār rā dorost konad. Mesl inke jāygāh-e modir-e dublāž barā-ye ānhā mošaxxas nist. Modir-e dublāž kas-i-st ke bar asās-e ānce dar jāmee‌-ye matrah-ast, film rā motābeqat mi‌dehad. Ammā alān bejā-ye kalamāt, suže tatbiq dāde mi‌šavad.



Jāygozin-e kardan-e piškesvat‌hā
In harf‌hā ke rāje’ be jāygozin-e kardan-e javān‌hā bejā-ye piškesvat‌hā matrah mi‌šavad, kāršenāsāne nist. Mesl inke mā beguyim vaqt-e ān-ast ke 4 tā Kuroš-e kabir-o 5 tā Bozorgmehr entexāb bekonim, neh in mowzu’ "sornā rā az sar-e gošād-e zadan"-ast.
Bārhā gofte-am, mā kas-i rā ke este’dād-aš rā dāšte bāšad bāyad az har jā ke hast u rā be in herfe biyāvarim, hattā agar "honarpiše" bud. Inhā ham ke javān hastand bāyad āmuzeš bebinand-o emkān-aš nist besor’at-e jāygozin-e šavand. Inke jā-ye marhum Moqbeli yā jā-ye marhum žāle‌-ye Kāzemi peydā konim intowr ezhār-e nazar-e kardan-e yekmeqdār kamlotfi-st, vali asās-e in kār-o ān ce be in kār heysiyat-o āberu-vo ta’min mi‌dehad ānhā rā bāyad zamine‌hā-yaš rā ānqadr qavi-yo fāxer bekonid ke in gele-vo šekāyat-o biehterāmi‌hā-yi ke beheshan mi‌šavad kam bešavad, ādam‌hā-ye jadid ham in cizhā rā bebinand dar herfei ke āxar-aš in towr-i bešavad, yā nemi‌āyand yā be yek rāh-e digar mi‌ravand.



Ruzgār-i mi‌xāstam bāzigar šavam ammā ...
Ruzi mi‌xāstam dar arse‌-ye sinamā bāzigar bešavam yā zamāne be man in forsat rā nadād yā monāseb-e in kār nabudam. Banā bar in hālā ke injā hastam bāyad kār-e xod-am rā anjām bedeham. Albate sābeqe‌-ye bāzi dar film "šab‌hā-ye Zāyanderud" āqā-ye Maxmalbāf-o"mirzā kucak-e Xān" rā barā-ye āqā-ye qavidel dāram. Naqš-e ehsan allah khan rā darān film dar sāl-e 61 bāzi kardam, vali in film ānqadr tulāni-yo por az ādam va matlab-ast ke forsat barā-ye kār barā-ye hichkas nadārad, joz cand tā ādam-e šāxes az jomle‌-ye mirzā, yā Rezāšāh yā doktor hešmat-e baqiye rā nafas kār ejāze nemi‌dehad ke ruy ānhā taammol šavad. In alāqe hicvaqt az beyn nemi‌ravad-o be pišnahād-o zamine‌-ye kār bastegi dārad.
Yekbār-e zamān-e film "rais" bud, naqši ke āqā-ye arjmand bāzi kardand rā be man pišnahād kardand-o man ham barā-ye vorud be in kār in naqš rā napasandidam. Albate bištar hamsar-am ejāze in kār rā nemi‌dād. Hattā dar mokāleme‌-i ke beyn āqā-ye Kimiyāyi-yo hamsar-am šod sa’y kard qāne-aš bekonad, nemi‌goft man ejāze nemi‌deham, mi‌goft: "išān gonāh dārad 50 sāl barā-ye xod-aš āberu xaride hālā dar in film gušt biyandāzad, dahan-e sag ba’d bā tir bezanand biyāftad zamin-e ma’nā-ye badi dārad."
Man tavajjoh nakarde bud-am, fahmidam zan-e bāhuš-i dāram. Be āqā-ye Kimiyāyi ham goftam hic kāri nemi‌tavān kard, dorost-ast az ān senin-i ke man bāyad mi‌āmadam naqš-e yek javān-e avval rā bāzi mi‌kardam gozašte-ast vali hamiše film-e ruy-ye javān avval nagozašte-ast, alān ham nemi‌gozarad ba’dhā hamintowr-i xāhad bud.
Bel’axare kasān-i ke alāqemand hastand tasavvorāt-i az man dārand, banā bar in man ejāze nadāram ān rā bešekanam, qat’an negarān-e in mowzu’ hastam. Ān zamān-e Ali-ye Hātami ham pišnahādāt-i barā-ye bāzigari be man mi‌dād.


Hozur dar tabliqāt-e bištar-e janbe‌-ye eqtesādi dārad
Hozur dar tabliqāt be onvān-e guyande az ruy tamāyol-ast, ciz-i nist ke mā beguyim beruyad yā naruyad, biš‌tar janbe‌-ye eqtesādi dārad tā ebtekāri. Ān jāhā-yi ke kār-e namāyeši-st-o mi‌binim ba’z-i kārhā rā be towr-e enhesāri-ye yek nafar anjām mi‌dehad. Alān mi‌binim dar fāsele‌-ye āgahi-ye tabliqāti ke barā-ye yek film paxš mi‌šavad hame rā yek nafar mi‌guyad. Ān ādam‌hā agar ba’z-i‌hā dar kār duble hastand xod-ešān bāyad az kār-ešān mohāfezat konand ānhā rā kas-i nemi‌tavānad beguyid, man extiyār-e kār-e xod-am rā dāram bārhā ham be man pišnahād šode vali nakardam, ba’z-i‌hā ham agar conin kāri mi‌konand be dalil-e in-ast dar jāhā-yi digar be ānhā kammahalli mi‌šavad-o dastmozd-o kār-e dorost-i dar duble daryāft nemi‌konand, āgahi mi‌guyand ke be andāze 5, 6 tā film az lahāz-e eqtesādi pul mi‌girand.

Negāh be pošt-e sar
Vaqt-i be pošt-e sar negāh mi‌konam az lahāz-e kār aslan nemi‌tavānam nārāzi bāšam. Rāzi bud-am ke hanuz edāme mi‌deham vali āsfālt rā barā-yemān xarāb kardand. Rāh-e sāf rā xarāb kardand-o dar barx-i mavāqe’ aziyat-o āzār-emān dādand.

Harf-e pāyāni
Omidvār-am ānhā-yi ke in mosāhebe rā mi‌xānand yā mi‌šenavand bejā-ye inke xašm-ešān begirad be fekr cāre bāšand. Osulan har šoqli pāye‌hā-yaš bāyad mohkam, fāxer-o bā ehterām bāšad. Har now’ biehterāmi, ehānat, sost kardan-e kol jāmee-ast. In harf‌hā rā bonyādin begirand ke be dard-e hame mi‌xorad neh kolliguyi. Az bālā tā pāyin agar bexāhand dar moqābel-aš gārd begirand man yek nafar-am vali jelo-ye ehsās-o fahm-o šour rā nemi‌tavān gereft.


Jāmānde az sohbat‌hā-ye Manucehr-e Esmāili
* Ba’d az cand sāl ke dar in kār bud-am, marhum pedar-am motevajjeh šod ke taqriban tars-aš barā-ye vorud-am be honar-e efrāti bude-ast.
*Dar dowrei zamān tahsil dar dabirestān be xāter-e ma’muriyat-e pedar-am dar Ahvāz zendegi mi‌kardim-o dar ānjā kār pelākārd nevisi film rā mi‌kardam-o māhi-ye 60 Tumān hoquq mi‌gereftam.
* Šāyad avvalin kāri ke az man mowred-e tavajjoh qarār gereft, naqš "piter falk" dar film "mo’jeze‌-ye sib", yā "tari Tomās" dar"donyā-ye divāne divāne" bud ke besyār mowred-e esteqbāl qarār gereft.
* Film dar jā-ye xod-aš, duble ham dar jā-ye xod-aš, man šaxsan hicvaqt eddeā nadāštam ke be darsad-e towfiq-e film-i ezāfe kardam šāyad kam kardam, vali hicvaqt eddeāyi nakardam in qezāvat-o dāvari-yo ensāf māl ba’d az man-ast, māl-e man nist.
*Man hamekāre‌-im rā dust dāram, kārhā-ye marhum Hātami rā hamiše dust dāštam kārhā-ye āqā-ye taqvāyi rā ham dust dāštam, kārhā-yi ke barā-ye āqā-ye Kimiyāyi kardam xeyli dust dāštam-o dāram.
*Ba’z-i az honarpiše‌hā barā-yešān mohem bud, ke man bejā-yešān harf bezanam-o gāhan be dalāyel-i ke barā-ye xod-am mahfuz-ast, harf nazadam.
*Duble mesl-e in mi‌mānad honarpiše‌-ye kār-aš rā xub anjām dāde va arse be man seporde šode, man ham bāyad kār-e xod-am rā anjām bedeham. Mesl-e zamine‌-i ke yek tarrāh kešide-vo hālā rang-e āmizi ān bā man-ast.
* Naqši ke barā-yam xātere šode bāšad ziyād bude, har kodām az film‌hā, ehsās-e xod-aš rā dārad.
*Bā hamdowre‌hā-yam be ān šekl raft-o āmad nadāram-o sar-e kār-e hamdigar ra mibinim.
* Digar hargez be taraf teātr kešide našodam va har ce bud dowrān-e qabl az vorud-am be in kār-o šāyad moddat-e kutāh-i ke mašqul-e in kār bud-am-o hanuz āmuxte našode bud-am bud.
* Dahe‌-ye 40-o 50 dowrān-e talāyi-ye duble mā bude-ast va chizhai ke az ān zamān be yādgār-e mānde‌-ye in rā mi‌guyad. Mesl-e Hālivud ke zamāni arse-vo dowre‌-ye pāk-i rā dāšt vali ālān nadārad.
* Agar dar kār-e mā kas-i este’dād dāšte bāšad, avval bāyad xod-aš rā peydā konad. Vali agar taqlid-e kār-o yā be nowi sāreq-ast begozārid, sāreq bemānad.
Goftogu az-is/ m.Najafi